Herb i nazwa są podstawowymi elementami rozpoznawczymi klubu sportowego. Z biegiem czasu stają się cennym elementem majątku klubu – marką, która z czasem może generować zyski. Warto zatem już na początku działalności zadbać o właściwą ochronę prawną tych szczególnych oznaczeń. Dlatego też w tym wpisie wyjaśnię, w jaki sposób można uzyskać taką ochronę na terytorium Polski. Zapraszam.
Z tego wpisu dowiesz się:
- kto może uzyskać prawo ochronne na znak towarowy,
- w jaki sposób zastrzec sportowy znak towarowy na terytorium Polski,
- jakie są koszty zastrzeżenia herbu i nazwy klubu sportowego,
- jak można uzyskać dofinansowanie na zastrzeżenie znaków towarowych,
SPIS TREŚCI:
- Nazwa i herb klubu sportowego jako znak towarowy
- Kto może uzyskać prawo ochronne na znak towarowy?
- Czy można zastrzec herb klubu jako znak towarowy?
- Nazwa organizacji sportowej jako znak towarowy
- Zastrzeżenie hasła reklamowego klubu sportowego
- Jak ustalić zakres ochrony na znak towarowy?
- Jak zastrzec znak towarowy?
- Ile kosztuje zastrzeżenie znaku towarowego?
- Dofinansowanie na zastrzeżenie znaku towarowego
- Pomoc prawna
1. NAZWA I HERB KLUBU SPORTOWEGO JAKO ZNAK TOWAROWY
Na samym początku kilka uwag dotyczących nazewnictwa. Zdarza się, że otrzymuję pytania o możliwość udzielenia patentu na nazwę i herb klubu. Rozumiem intencje pytających osób, jednak od razu im wyjaśniam, że nie jest to prawidłowe określenie. Przynajmniej w zakresie nazwy, logo, herbu organizacji.
Patent to prawo wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy na obszarze danego państwa. Za wynalazek rozumiemy z kolei techniczne rozwiązanie danego problemu.
Nas natomiast interesuje identyfikacja nazwy, marki oraz produktów lub usług. I tutaj pojawia się pojęcie znaku towarowego. Jego definicję znajdziemy w art. 120 ustawy – prawo własności przemysłowej.
| Art. 120 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – prawo własności przemysłowej 1. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa oraz możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony. 2. Znakiem towarowym, w rozumieniu ust. 1, może być w szczególności wyraz, włącznie z nazwiskiem, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna, w tym kształt towaru lub opakowania, a także dźwięk. |
Zawarte w ust. 2 sformułowanie „w szczególności” oznacza, że wymienione w nim rodzaje znaków towarowych są wyłącznie przykładami. Najważniejszym jest, aby dany znak:
- był możliwy do odróżnienia od innych znaków oraz
- mógł być przedstawiony w rejestrze prowadzonym przez Urząd Patentowy RP.
Ponieważ możliwości technologiczne stale rosną, obecnie w rejestrze można odnaleźć m. in. znaki słowne, graficzne, słowno-graficzne, przestrzenne bądź też pozycyjne, dźwiękowe, kolor, deseń, znaki ruchome, a nawet multimedialne i hologramy.
Za chwilę omówię, w jaki sposób możemy interpretować i chronić herby, nazwy i inne oznaczenia organizacji sportowych w oparciu o przepisy dotyczące znaków towarowych.
2. KTO MOŻE UZYSKAĆ PRAWO OCHRONNE NA ZNAK TOWAROWY?
Znaki towarowe utożsamiamy często z wielkimi korporacjami lub przynajmniej firmami prowadzącymi działalność gospodarczą. Gdzie tutaj miejsce na organizacje sportowe: kluby sportowe, polskie związki sportowe, które w większości nie prowadzą działalności gospodarczej? Czy mogą one zastrzec znak towarowy?
Jak najbardziej organizacje sportowe non-profit mogą zastrzec znak towarowy.
Wniosek o zastrzeżenie znaku towarowego może również złożyć osoba fizyczna – zarówno prowadząca jak i nieprowadząca działalności gospodarczej. Przykładem może być sportowiec planujący rozwój swojej marki. Może być to zawodniczka lub zawodnik na początku swojej kariery oraz osoba, która już myśli o „drugim życiu” po zakończeniu kariery.
Istotne jest jednak, aby w ciągu 5 lat rozpocząć używanie znaku towarowego. W przeciwnym razie ryzykujesz, że konkurencja albo inna osoba, która ma interes prawny zwróci się z wnioskiem o wygaszenie prawa ochronnego na znak towarowy.
| Art. 169 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – prawo własności przemysłowej Prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek: 1) nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, |
3. CZY MOŻNA ZASTRZEC HERB KLUBU SPORTOWEGO JAKO ZNAK TOWAROWY?
Tak, herb klubu sportowego może być znakiem towarowym.
W zależności od wyglądu oznaczenia będziemy je kwalifikować jako znak graficzny albo jako znak słowno-graficzny. Różnica pomiędzy nimi sprowadza się do tego, że w przypadku znaku słowno-graficznego, poza rysunkiem lub grafiką, w znaku znajduje się również element słowny (np. litera, wyraz, sentencja, liczba). Najlepiej będzie przedstawić różnice na przykładach.
Poniżej widzisz znak towarowy graficzny zastrzeżony przez Gdański Klub Sportowy Wybrzeże (nr prawa wyłącznego R.338266). Dlaczego jest to znak graficzny? Nie ma żadnych elementów słownych, o których wspominałem wcześniej.
A to przykład znaku towarowego słowno-graficznego, zgłoszonego przez KKS LECH POZNAŃ” Sportowa Spółka Akcyjna (nr prawa wyłącznego R.212056):
Zdecydowanie częściej oznaczenia graficzne klubów sportowych zawierają również nazwę, litery i cyfry – zazwyczaj będą kwalifikowane jako znaki towarowe słowno-graficzne.
4. NAZWA ORGANIZACJI SPORTOWEJ JAKO ZNAK TOWAROWY
Nazwa klubu sportowego lub innej organizacji sportowej także może uzyskać ochronę jako znak towarowy. Wymogi dotyczące nazwy są takie same, jak w przypadku herbu (znaku graficznego lub słowno-graficznego). Musi być ona niepowtarzalna i charakterystyczna – odróżniająca się od innych znaków towarowych.
Oczywiście w przypadku nazwy klubu sportowego będziemy mówić o znaku towarowym słownym.
Przykłady znaków towarowych słownych:
- „CRACOVIA” – nr prawa wyłącznego R.209080,
- „WKS ŚLĄSK” – nr prawa wyłącznego R.121027,
- „Lech Poznań” – nr prawa wyłącznego R.211997.
5. HASŁO REKLAMOWE KLUBU SPORTOWEGO JAKO ZNAK TOWAROWY
Znakiem towarowym może być również motto, hasło lub slogan nieodłączny kojarzonych z daną organizacją. Będą one podlegać jako znaki towarowe słowne.
Przykładem takiego znaku jest „PZPN Łączy nas piłka” zgłoszony przez Polski Związek Piłki Nożnej (nr prawa wyłącznego R.249328).
Kilka miesięcy temu było głośno o działaniach Cracovii w celu udzielenia prawa ochronnego na zwrot najstarszy klub sportowy w Polsce. Urząd Patentowy udzielił prawa ochronnego, ale jedynie na: słowno-graficzny znak towarowy, który widzisz niżej oraz słowny znak „Cracovia najstarszy klub sportowy w Polsce”. Urząd odmówił natomiast zastrzeżenia słownego znaku towarowego „najstarszy klub sportowy w Polsce”.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz w moim wpisie na Instagramie. Jednym z wielu, które znajdziesz na moim koncie.
Bardzo często głównymi kanałami komunikacji klubu są media społecznościowe. Aby ułatwić sympatykom wyszukiwanie publikowanych przez klub treści, zwiększanie zasięgów danej publikacji lub zacieśniania więzi w społeczności kibicowskiej stosuje się charakterystyczne hasztagi.
Urząd Patentowy RP umożliwia udzielenie prawa ochronnego na hasztagi. Przykładem jest znak towarowy słowny należący do Towarzystwa Żużlowego „Ostrovia” Ostrów Wielkopolski:
- „#OSTROpoSWOJE” – nr prawa wyłącznego R.334199.
6. JAK USTALIĆ ZAKRES OCHRONY NA ZNAK TOWAROWY?
Wykaz towarów i usług określa się według tzw. klasyfikacji nicejskiej. Jest to zwyczajowa nazwa „Międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków” przyjętej w 1957 r. w Nicei. Klasyfikacją zarządza Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (WIPO).
W obecnie obowiązującej wersji klasyfikacji znajdziemy 45 klas, spośród których 34 odnoszą się do towarów, a 11 do usług. Spośród nich należy wybrać te, które najbliższe są towarom lub usługom „oferowanym” przez Ciebie lub Twoją organizację.
Często zdarza się, że jeden znak uzyskuje ochronę w ramach kilku klas. Przykładem może być następujący znak słowno-graficzny ZAKSA Kędzierzyn-Koźle (nr prawa wyłącznego R.286952):
Klub w zgłoszeniu określił pięć klas towarowych, na które zostało udzielone prawo ochronne:
- Klasa nr 16, między innymi: bilety, broszury, kalendarze, katalogi,
- Klasa nr 21, między innymi: butelki, kubki, kufle na piwo, porcelana, termosy,
- Klasa nr 24, między innymi: flagi z materiałów tekstylnych lub tworzyw sztucznych, ręczniki, tkaniny,
- Klasa nr 25, między innymi: buty sportowe, czapki, koszulki z krótkim rękawem, legginsy,
- Klasa nr 28 , między innymi: artykuły gimnastyczne, piłki do gier, siatki sportowe, zabawki.
Takie oznaczenie podpowiada nam, że prawo ochronne na przedstawiony wyżej znak udzielone jest wyłącznie w ramach wymienionych pięciu klas towarowych.
Uproszczoną wyszukiwarkę klas klasyfikacji nicejskiej można odnaleźć m.in. na stronie Urzędu Patentowego RP: https://grab.uprp.pl/Klasyfikacje/Strony%20witryny/Klasyfikacja%20nicejska.aspx.
7. JAK ZASTRZEC ZNAK TOWAROWY ORGANIZACJI SPORTOWEJ?
Gdzie złożyć wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy na terytorium Polski?
Wniosek należy złożyć do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej – w formie papierowej lub online.
W przypadku korespondencji tradycyjnej formularze do pobrania znajdują się na stronie internetowej Urzędu Patentowego. Jeżeli zdecydujesz się na zgłoszenie online, będziesz musiał zarejestrować się na dedykowanym portalu Urzędu Patentowego przy wykorzystaniu Certyfikatu (Podpisu) Kwalifikowanego lub „Węzła Krajowego” (login.gov.pl).
Istotnym jest, aby zgłoszenie zawierało co najmniej: dane identyfikujące zgłaszającego, rodzaj znaku towarowego, znak będący przedmiotem zgłoszenia (w przypadku znaku graficznego – jego wydruk lub zdjęcie / odbitkę) oraz klasy towarów lub usług, które będą objęte ochroną udzieloną na dany znak towarowy. Warto rozważnie wybierać klasy towarów i usług, gdyż rzutują one bezpośrednio na wysokość opłat. Do wniosku musisz także dołączyć potwierdzenie dokonania opłaty za zgłoszenie.
Przebieg postępowania przed Urzędem Patentowym o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy
W ciągu dwóch miesięcy od złożenia wniosku zgłoszenie zostanie ujawnione w e-Wyszukiwarce Urzędu Patentowego.
Jeżeli nie zostaną zidentyfikowane żadne przeszkody rejestracyjne lub formalne, zgłoszenie zostanie opublikowane w Biuletynie Urzędu Patentowego. Od tego momentu osoby trzecie mają możliwość złożenia w przeciągu trzech miesięcy sprzeciwu wobec zgłoszenia, jeżeli uważają, że narusza ono ich prawa.
Jeżeli żaden sprzeciw nie wpłynie w 3-miesięcznym terminie, Urząd wyda decyzję warunkową o udzieleniu prawa ochronnego lub odmowie udzielenia prawa. O tym, kiedy urząd odmówi udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, przeczytasz tutaj.
W przypadku pozytywnej decyzji, należy uiścić opłatę za 10-letnią ochronę znaku i publikację informacji o tej ochronie w rejestrach Urzędu Patentowego. Za chwilę przeczytasz, ile wynoszą te opłaty.
8. ILE KOSTUJE ZASTRZEŻENIE NAZWY LUB HERBU KLUBU SPORTOWEGO?
Od czego zależy koszt udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy?
Koszt udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy zależy przede wszystkim od liczby zgłoszonych klas towarów i usług według klasyfikacji nicejskiej dla danego znaku.
Pełne zestawienie opłat związanych z procesem rejestracji znaku towarowego znajdziesz w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Dla celów tego wpisu chciałbym natomiast wyróżnić dwa rodzaje opłat:
- opłaty jednorazowe uiszczane przy zgłoszeniu znaku towarowego
- opłaty okresowe za pierwszy i kolejny okres ochronny znaku towarowego
Opłata jednorazowa przy zgłoszeniu znaku towarowego
Opłatę jednorazową uiszczasz z równocześnie z wniesieniem podania. W razie braku dokonania opłaty, Urząd Patentowy wezwie Cię do jej wniesienia pod rygorem umorzenia postępowania. W takim przypadku, opłata za zgłoszenie powinna zostać uiszczona w ciągu jednego miesiąca od daty doręczenia wezwania Urzędu Patentowego.
Ile wynoszą opłaty, które musisz ponieść przy zgłoszeniu znaku towarowego? W dużym skrócie wygląda to tak.
| Rodzaj opłaty | Wysokość opłaty |
|---|---|
| Zgłoszenie w tradycyjnej formie znaku towarowego w jednej klasie towarowej, albo | 450 złotych |
| Zgłoszenie w elektronicznej formie znaku towarowego w jednej klasie towarowej | 400 złotych |
| Opłata za każdą kolejną klasę towarową dla danego znaku towarowego | 120 złotych |
Na wniosek zgłaszającego Urząd Patentowy może częściowo zwolnić go z opłaty za zgłoszenie znaku towarowego. Po wpływie wniosku Urząd prześle do Zgłaszającego druk oświadczenia o stanie majątkowym, który należy wypełnić i odesłać wraz z dokumentami potwierdzającymi fakt, że nie jest on w stanie ponieść w pełnej wysokości opłaty za zgłoszenie znaku towarowego.
Nie ma możliwości całkowitego zwolnienia z opłaty za zgłoszenie znaku towarowego. Maksymalna wysokość zwolnienia nie może przekroczyć 80% opłaty należnej. Zgłaszający w każdym przypadku będzie musiał zatem uiścić minimum 20% należnej opłaty.
Opłata okresowa za ochronę znaku towarowego
Jeżeli uzyskasz decyzję udzielającą prawa ochronnego na Twój znak opłata za pierwszy, 10-letni okres ochronny wyniesie 400 zł za każdą klasę towarową. Opłatę wnosisz w ciągu 3 miesięcy od doręczenia decyzji (warunkowej) o udzieleniu prawa ochronnego.
Od 2020 roku jest możliwe całkowite zwolnienie z opłaty za pierwszy dziesięcioletni okres ochronny znaku towarowego. Zwolnienie następuje na wniosek, a zgłaszający musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść opłat pobieranych przez Urząd Patentowy.
Dodatkowym kosztem jest opłata za publikację informacji o udzielonym prawie ochronnym. Wynosi ona 90 złotych.
Przykładowy koszt zastrzeżenia znaku towarowego
Przykład nr 1 – koszt zastrzeżenia nazwy klubu sportowego w jednej klasie towarowej
Chcemy zastrzec słowny znak towarowy – nazwę klubu w jednej klasie towarowej (np. usługi w zakresie e-sportu – klasa 41). Wniosek składamy w formie elektronicznej. Opłaty wyniosą wówczas 890 złotych.
- Opłata za zgłoszenie – 400 złotych,
- Opłata za ochronę w pierwszym okresie ochronnym – 400 złotych,
- Opłata za publikację informacji – 90 złotych.
Przykład nr 2 – koszy zastrzeżenia herbu klubu sportowego w dwóch klasach towarowych
Chcemy zastrzec słowno-graficzny znak towarowy, tj. herb klubu sportowego w dwóch klasach towarowych (np. podkoszulki sportowe – klasa 25 i rękawice bokserskie – klasa 28). Wniosek składamy w formie elektronicznej. Opłaty wyniosą wówczas 1410 złotych:
- Opłata za zgłoszenie w pierwszej klasie towarowej – 400 złotych,
- Opłata za zgłoszenie w drugiej klasie towarowej – 120 złotych,
- Opłata za ochronę w pierwszym okresie ochronny – 800 złotych (2×400 złotych),
- Opłata za publikację informacji – 90 złotych.
Jak wspomniałem wcześniej, możesz próbować uzyskać zwolnienie z opłat (częściowe lub pełne). Możesz również skorzystać z dofinansowania na udzielenie ochrony na znak towarowy.
9. DOFINANSOWANIE NA ZASTRZEŻENIE ZNAKU TOWAROWEGO [BRAK ŚRODKÓW NA 2022 ROK]
Aktualizacja: Z dniem 29 listopada 2022 r. została zamknięta możliwość składania wniosków o przyznanie bonu na dofinansowanie do zgłoszeń znaków towarowych i wzorów przemysłowych. Gdy środki zostaną ponownie uruchomione, ponownie zaktualizuję wpis
Do 16 grudnia 2022 roku możesz złożyć wniosek o dofinansowanie ochrony znaku towarowego.
Dofinansowanie pochodzi ze środków funduszu skierowanego do małych i średnich przedsiębiorców „The Ideas Powered for Business”, realizowanym przez Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) z inicjatywy Komisji Europejskiej.
Ile wynosi dofinansowanie na zastrzeżenie znaku towarowego?
W ramach dofinansowania można uzyskać do 75% zwrotu (nie więcej jednak niż 1500 euro) m.in. za następujące opłaty:
- opłata za zgłoszenie za jedną klasę towarową,
- opłata za każdą następną klasę towarową w zgłoszeniu,
- opłata za 10-letni okres ochrony (za każdą wybraną klasę),
- opłata za publikację informacji o udzielonym prawie ochronnym.
Kto może otrzymać dofinansowanie na zastrzeżenie znaku towarowego?
O dofinansowanie mogą ubiegać się mali i średni przedsiębiorcy, czyli podmioty (także kluby sportowe w formie stowarzyszeń i fundacji prowadzących działalność gospodarczą) które:
- posiadają siedzibę w UE;
- zatrudniają mniej niż 250 pracowników;
- ich obrót roczny nie przekracza 50 mln euro.
Jak uzyskać dofinansowanie na zastrzeżenie znaku towarowego?
Procedura uzyskania bonu wygląda następująco:
Etap 1 – utworzenie konta na stronie funduszu i złożenie wniosku online na stronie https://euipo.europa.eu/sme-fund/pl/user/login, do którego należy dołączyć:
- Wyciąg z rachunku bankowego przedsiębiorstwa zawierający nazwę przedsiębiorstwa jako posiadacza rachunku, pełny numer IBAN wraz z kodem kraju oraz kod BIC/SWIFT,
- Zaświadczenie potwierdzające status płatnika VAT lub Zaświadczenie o nadaniu numeru NIP;
Etap 2 – zgłoszenie jest oceniane przez EUIPO. Etap ten nie powinien trwać dłużej niż 15 dni;
Etap 3 – Przyznanie dotacji w formie bonu. Od tego momentu wnioskodawca ma 4 miesiące, aby dokonać zgłoszenia znaku towarowego wraz z uiszczeniem opłaty w Urzędzie Patentowym RP. Następnie należy złożyć formularz o zwrot kosztów za pośrednictwem konta na stronie Funduszu.
Etap 4 – zwrot kosztów w ciągu 1 miesiąca od złożenia wniosku.
Więcej szczegółowych informacji można uzyskać odwiedzając stronę: https://euipo.europa.eu/ohimportal/pl/online-services/sme-fund
POMOC PRAWNA – ZASTRZEŻENIE ZNAKU TOWAROWEGO W SPORCIE
We wpisie omówiłem najważniejsze informacje dotyczące udzielania prawa ochronnego dla znaków towarowych w sporcie.
Jeżeli dodatkowo potrzebujesz pomocy prawnej, skontaktuj się ze mną. Mogę Ci pomóc poprzez analizę możliwości udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, przygotowania wniosku do Urzędu Patentowego oraz wniosku o dofinansowanie. Jako adwokat mogę również reprezentować Cię w całym postępowaniu związanym z zastrzeżeniem znaku towarowego.
Możesz skontaktować się ze mną mailowo lub telefonicznie
Możesz również wysłać wiadomość korzystając z formularza kontaktowego
