Przed Tobą kolejny wpis dotyczący zakładania organizacji sportowych. Tym razem omawiam praktyczne aspekty rejestracji związków sportowych, czyli zrzeszeń klubów sportowych działających zarówno na poziomie lokalnym, jak i ogólnokrajowym. Kto może założyć związek sportowy? Jakie są etapy i koszty rejestracji? Odpowiedzi znajdziesz w dalszej części wpisu. Zapraszam.
SPIS TREŚCI:
- Działalność związków sportowych – podstawy prawne
- Kto może założyć związek sportowy?
- Etapy rejestracji związku sportowego
- Koszty rejestracji
- Pomoc prawna
1. DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZKÓW SPORTOWYCH – PODSTAWY PRAWNE
Działalność związków sportowych nie została szczegółowo uregulowana w ustawie o sporcie. W zasadzie jedynym przepisem zawierającym formalne wymogi dla tych organizacji jest artykuł wyżej wymienionej ustawy.
| Art. 6 ustawy o sporcie z 25 czerwca 2010 roku: 1. Kluby sportowe, w liczbie co najmniej 3, mogą tworzyć związki sportowe. 2. Związek sportowy działa w formie stowarzyszenia lub związku stowarzyszeń |
Dzięki nawiązaniu do formy stowarzyszeń i związków stowarzyszeń wiesz, gdzie szukać innych przepisów regulujących działalność związków sportowych. Znajdziesz je w ustawie – prawo o stowarzyszeniach z 7 kwietnia 1989 roku. W szczególności pamiętaj o następujących przepisach ustawy:
- art. 10, w którym znajdziesz minimalne wymogi co do treści statutu,
- art. 8 ust. 1 pkt 2, z którego wynika, że to starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu jest organem nadzoru nad związkiem sportowym,
- art. 25-32 określające środki nadzoru nad związkami sportowymi.
Pamiętaj również o szczególnych zasadach zawierania umów między związkami sportowymi i ich członkami zarządu. Zastosowanie znajdą przepisy art. 11 ust. 4 prawa o stowarzyszeniach
| Art. 11 ust. 4 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach z 7 kwietnia 1989 roku: 4. W umowach między stowarzyszeniem a członkiem zarządu oraz w sporach z nim stowarzyszenie reprezentuje członek organu kontroli wewnętrznej wskazany w uchwale tego organu lub pełnomocnik powołany uchwałą walnego zebrania członków (zebrania delegatów) |
Więcej informacji na temat umów zawieranych z członkami zarządu znajdziesz w moim innym artykule na portalu. W jednym z rozdziałów omówiłem również umowy zawierane w związkach sportowych.
2. KTO MOŻE ZAŁOŻYĆ ZWIĄZEK SPORTOWY?
Do utworzenia związku sportowego potrzebne są co najmniej 3 kluby sportowe. Pamiętajmy, że jedynym ustawowym wymogiem działania klubu sportowego jest posiadanie tzw. osobowości prawnej. Omawiałem tę kwestię w artykule dotyczącym rejestracji klubów sportowych działających w formie stowarzyszeń. W skrócie mogę napisać, że najczęściej kluby sportowe działają jako:
- stowarzyszenia,
- fundacje,
- spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
- spółki akcyjne.
Przy ustalaniu, kto może założyć związek sportowy pojawiają się dwie problematyczne kwestie, które chciałbym wyjaśnić.
Czy związek sportowy mogą założyć tylko kluby działające w formie stowarzyszenia?
Mimo że działalność związków sportowych uregulowana jest w prawie o stowarzyszeniach, inne organizacje mające osobowość prawną mogą być założycielami związku sportowego.
Wskazuje na to dotychczasowa praktyka sądów w postępowaniach rejestrowych, w których pomagałem klubom zarejestrować związek sportowy.
Stanowisko takie wyraziło również Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (jego zadania z zakresu sportu przejęło Ministerstwo Sportu i Turystyki) w odpowiedzi na pytania skierowane przez portal ngo.pl. Fragment odpowiedzi ministerstwa:
Przywołana w pytaniach fundacja działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (dalej: ustawa o fundacjach). Fundacja podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (art. 7 ust 1 ustawy o fundacjach) oraz fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego (art. 7 ust. 2 ustawy o fundacjach).
Powyższe wskazuje zatem, że o ile fundacja mając osobowość prawną jest także zdolna do prowadzenia działalności sportowej (np. poprzez odpowiednie wskazanie w statucie), w tym również do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym może ona być klubem sportowym oraz jednym z trzech członków założycieli związku sportowego
Czy założyciele związku sportowego mogą mieć siedzibę poza granicami Polski?
Przepisy nie określają wprost kwestii siedziby klubów sportowych, które są założycielami związku sportowego. Z orzecznictwa sądowego wynika jednak, że kluby sportowe niemające siedziby na terytorium Polski nie mogą być założycielami związku sportowego.
Z czego wynika to stanowisko? Z interpretacji artykułu 4 prawa o stowarzyszeniach:
| Art. 4 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach z 7 kwietnia 1989 roku: 1. Cudzoziemcy mający miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą zrzeszać się w stowarzyszeniach, zgodnie z przepisami obowiązującymi obywateli polskich. 2. Cudzoziemcy niemający miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą wstępować do stowarzyszeń, których statuty przewidują taką możliwość. |
Sądy rejestrowe uznają, że podczas analizy siedziby klubów sportowych należy stosować przepisy dotyczące miejsca zamieszkania osób zakładających stowarzyszenia. Argumentacja ta została potwierdzona przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 23 maja 2018 roku, sygn. IV CSK 254/17.
W uzasadnieniu postanowienia znajdziemy następujący fragment:
| Siedziba osoby prawnej jest niewątpliwie odpowiednikiem miejsca zamieszkania osoby fizycznej. Status osób fizycznych zamieszkałych za granicą oraz osób prawnych (stowarzyszeń) mających siedzibę za granicą, jest na gruncie prawa o stowarzyszeniach identyczny, jeśli chodzi o możliwość zakładania oraz przystępowania do już istniejących stowarzyszeń (związku stowarzyszeń). |
Nie jest to wprawdzie wiążące stanowisko dla sądów rejestrowych, ale trzeba liczyć się z odmową wpisu związku sportowego, jeżeli jego założycielami będą kluby niemające siedziby na terytorium Polski.
3. ETAPY REJESTRACJI ZWIĄZKU SPORTOWEGO
Zakładanie związku sportowego jest bardzo podobne do rejestracji stowarzyszenia. Pewne różnice wynikają ze statusu założycieli organizacji. W stowarzyszeniach są nimi ludzie (osoby fizyczne), w związkach sportowych – kluby sportowe (osoby prawne).
Trzeba zatem uwzględnić te kwestie przygotowując się do zakładania związku sportowego.
Przygotowanie dokumentów przez założycieli związku sportowego
W pierwszej kolejności kluby sportowe zakładające związek sportowy muszą przygotować dokumentację na zebranie założycielskie. Poza projektem statutu należy pamiętać o udzieleniu upoważnień dla osób, które będą reprezentować kluby na zebraniu założycielskim. Kto udziela upoważnienia w imieniu klubu sportowego? To już zależy od statutu lub umowy danego klubu.
Na temat reprezentowania klubów w sprawach niemajątkowych pisałem już na blogu przy okazji omawiania statutów klubów sportowych. Tam znajdziesz więcej informacji.
Zebranie założycielskie związku sportowego
Kolejnym etapem jest przeprowadzenie zebrania założycielskiego związku sportowego. Podejmowane są na nim pierwsze istotne decyzje dotyczące działalności organizacji. Dobrą praktyką jest wybranie przewodniczącego i protokolanta zebrania. Mogą być oni później wybrani do władz związku sportowego. Przepisy nie określają dokładnie, jakie uchwały powinny zostać podjęte podczas zebrania założycielskiego, jednak niemal zawsze są to:
- uchwała o utworzeniu związku sportowego,
- uchwała o przyjęciu statutu związku sportowego,
- uchwała o wyborze zarządu,
- uchwała o wyborze organu kontroli wewnętrznej (komisji rewizyjnej).
Uchwała o utworzeniu związku sportowego nie wymaga szerszego komentarza. Podejmując ją, kluby założycielskie oświadczają, że chcą powołać związek sportowy o określonej nazwie, który będzie działać na podstawie ustawy o sporcie i ustawy – Prawo o stowarzyszeniach.
Kolejnym etapem jest podjęcie uchwały o przyjęciu statutu związku sportowego. Będzie on zawierał m.in. cele działalności organizacji, prawa i obowiązki członków, władze związku, jego majątek oraz zasady rozwiązania organizacji. W porównaniu do klasycznych stowarzyszeń członkami związku sportowego będą głównie kluby sportowe. Należy uwzględnić tę kwestię w treści statutu.
Następnie podejmowana jest uchwała o wyborze zarządu. Bardzo często pojawiającym się pytaniem jest: czy zarząd związku sportowego może składać się z jednej osoby? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. W większości sądów nie będzie z tym problemu, jednak niektóre z nich odmawiają rejestracji organizacji z jednoosobowym zarządem.
Uchwała o wyborze komisji rewizyjnej (organu kontroli wewnętrznej) nie musi być podejmowana na zebraniu założycielskim, jednak sugeruję, by już na tym etapie wybrać członków tego organu. W przeciwnym razie po rejestracji związku sportowego trzeba będzie zwołać walne zebranie członków w celu wyboru komisji rewizyjnej – jest ona obowiązkowym organem w związku sportowym – na podstawie odesłania do przepisów o stowarzyszeniach.
| Art. 11 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach z 7 kwietnia 1989 roku: Stowarzyszenie jest obowiązane posiadać zarząd i organ kontroli wewnętrznej. |
Z zebrania założycielskiego sporządza się protokół, w którym opisuje się uchwały podjęte w toku obrad. Podpisują go przewodniczący i protokolant. Dokument ten dołączymy później do wniosku o rejestrację związku sportowego.
Złożenie wniosku do sądu rejestrowego
Po przeprowadzeniu zebrania założycielskiego kolejnym etapem jest złożenie wniosku do sądu celem wpisania związku sportowego do Krajowego Rejestru Sądowego.
Jeżeli związek sportowy ma zostać wpisany jedynie do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, możesz złożyć wniosek w formie papierowej. Sporządzasz go wówczas na specjalnych formularzach KRS. Najczęściej stosowane to:
- KRS-W20 – główny formularz rejestracyjny, w którym umieszczane są m.in. informacje o nazwie, siedzibie i celach statutowych związku sportowego,
- KRS-WK – formularz, w którym umieszczane są informacje o członkach zarządu i komisji rewizyjnej oraz zasady reprezentowania związku sportowego,
Jeżeli związek sportowy ma zostać wpisany również do rejestru przedsiębiorców, wniosek przygotowujesz elektronicznie, korzystając z Portalu Rejestrów Sądowych.
Wnioski te podpisują wszyscy członkowie zarządu albo ustanowiony przez nich pełnomocnik.
Załącznikami do wniosku będą:
- upoważnienia od klubów sportowych – jeden egzemplarz
- lista obecności – jeden egzemplarz,
- uchwały podjęte na zebraniu założycielskim – po jednym egzemplarzu,
- protokół z zebrania założycielskiego – jeden egzemplarz,
- statut stowarzyszenia – dwa egzemplarze (jeden dla sądu i jeden dla starosty lub prezydenta miasta jako organu nadzoru),
- oświadczenia osób reprezentujących związek sportowy o wyrażeniu zgody na pełnienie funkcji wraz z adresem do korespondencji – po jednym egzemplarzu; wprawdzie zgodnie z przepisami ten dokument ma być składany jedynie przy rejestracji organizacji w rejestrze przedsiębiorców, jednak czasami sądy wymagają dołączenia go również przy rejestracji organizacji jedynie w rejestrze stowarzyszeń.
Dokumenty te należy złożyć w oryginałach albo poświadczonych urzędowo odpisach lub wyciągach. O ile nie ma wątpliwości, że sądy uznają poświadczenie odpisu przez notariusza, tak inaczej wygląda kwestia przy dokumentach poświadczanych za zgodność z oryginałem przez adwokata lub radcę prawnego będącego pełnomocnikiem związku sportowego.
Bez zbędnych rozważań teoretycznych napiszę jedynie, że są sądy, które nie kwestionowały dokumentów poświadczonych przez adwokata lub radcę prawnego, jednak w wielu postępowaniach taka forma jest niewystarczająca, co skutkuje wezwaniem do uzupełnienia braków. Warto mieć na uwadze tę kwestię, zwłaszcza, jeżeli zależy nam na szybkim zarejestrowaniu organizacji.
4. JAKIE SĄ KOSZTY REJESTRACJI ZWIĄZKU SPORTOWEGO?
Wysokość kosztów założenia związku sportowego zależy od tego, czy będzie on prowadzić działalność gospodarczą, a w konsekwencji – czy będzie wpisany do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Jeżeli chcemy, by związek sportowy był wpisany do rejestru przedsiębiorców, opłata sądowa wyniesie 600 złotych (wpis do rejestru przedsiębiorców – 500 złotych oraz ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym – 100 złotych).
Jeżeli na samym początku nie chcemy, by związek prowadził działalność gospodarczą, może on zostać wpisany jedynie do tzw. rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Wówczas nie ponosimy kosztów sądowych w związku z rejestracją związku sportowego.
| Art. 17 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach z 7 kwietnia 1989 roku: 3. Postępowanie w sprawach o wpis lub zmianę wpisu stowarzyszenia oraz terenowej jednostki organizacyjnej do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego jest wolne od opłat sądowych. |
5. REJESTRACJA ZWIĄZKU SPORTOWEGO – POMOC PRAWNA
Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej przy zakładaniu związku sportowego, możesz skorzystać z moich usług. Mogę pomóc Ci między innymi opiniując statut i inne dokumenty potrzebne do rejestracji związku sportowego. Mogę również przygotować wszystkie te dokumenty oraz reprezentować w procesie rejestracji organizacji.
Potrzebujesz pomocy prawnej przy zakładaniu i działalności związku sportowego? Skontaktuj się ze mną
Telefon: +48 796 922 239E-mail: maciej.broda@kontraktsportowy.pl
Możesz również skorzystać z poniższego formularza kontaktowego
NIE PRZEGAP NOWYCH WPISÓW
To tyle na dzisiaj.
Jeżeli podobał Ci się artykuł, zapisz się do newslettera, aby nie przegapić kolejnych wpisów. Tam krótko i na temat informuję o nowych materiałach związanych z działalnością sportową, które mogą Cię zainteresować.
Zachęcam Cię również do śledzenia mediów społecznościowych, gdzie znajdziesz krótsze treści, niepublikowane na portalu.
