Co wspólnego ma działalność klubów sportowych z działaniami przeciwko praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu? Jakie obowiązki nałożono na stowarzyszenia i fundacje w związku z Centralnym Rejestrem Beneficjentów Rzeczywistych? W jaki sposób organizacje sportowe powinny spełnić te obowiązki? Odpowiem na te pytania w tym tekście.
SPIS TREŚCI:
- Obowiązek zgłoszenia stowarzyszeń i fundacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych
- Czym jest Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych?
- Beneficjent rzeczywisty w stowarzyszeniu i fundacji
- Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy?
- Kary za niedopełnienie obowiązków
- Jak zgłosić beneficjenta rzeczywistego?
1. OBOWIĄZEK ZGŁOSZENIA STOWARZYSZEŃ I FUNDACJI DO CENTRALNEGO REJESTRU BENEFICJENTÓW RZECZYWISTYCH
30. kwietnia w Dzienniku Ustaw opublikowano przepisy zmieniające ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw. Dostosowuje ona polski porządek prawny do wymogów określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.
Jedną z licznych zmian jest dołączenie kolejnych podmiotów podlegających zgłoszeniu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, tj.:
- trustów,
- spółek partnerskich,
- europejskich zgrupowań interesów gospodarczych,
- spółek europejskich,
- spółdzielni,
- spółdzielni europejskich,
- stowarzyszeń podlegających wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego,
- fundacji.
Interesują nas zwłaszcza fundacje i stowarzyszenia podlegające wpisowi do KRS – są to podstawowe formy prawne stosowane w działalności sportowej. Zmiany te obejmować będą zatem tysiące organizacji działających w Polsce. J
2. CZYM JEST CENTRALNY REJESTR BENEFICJENTÓW RZECZYWISTYCH?
CRBR to jawny, elektroniczny rejestr prowadzony przez Ministra Finansów. Gromadzone są w nim informacje o beneficjentach rzeczywistych, czyli o osobach fizycznych, które sprawują bezpośrednią kontrolę nad określonymi podmiotami, m.in. spółkami handlowymi. Według założeń rejestr ma usprawnić zidentyfikowanie osób, które decydują o działalności danej organizacji, co ma pomóc m.in. w przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.
Zgodnie z wprowadzonymi przepisami, stowarzyszenia i fundacje będą zgłaszać następujące dane:
- nazwę (firmę),
- formę organizacyjną,
- siedzibę,
- numer w Krajowym Rejestrze Sądowym,
- NIP, o ile został nadany.
Zgłaszane dane beneficjentów rzeczywistych to z kolei:
- imię i nazwisko,
- każde posiadane obywatelstwo,
- państwo zamieszkania,
- numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
- informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu.
3. BENEFICJENT RZECZYWISTY W STOWARZYSZENIU I FUNDACJI
Zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu za beneficjentów rzeczywistych będzie uznawana każda osoba fizyczna, jeżeli:
- sprawuje bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad podmiotem poprzez posiadane uprawnienia, które wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez dany podmiot, lub
- w ich imieniu są nawiązywane stosunki gospodarcze bądź jest przeprowadzana transakcja okazjonalna.
Przyznasz raczej, że nie jest to zbyt konkretna definicja.
W ustawie podawane są jeszcze przykłady związane z posiadaniem określonej liczby akcji lub udziałów (25 procent), jednak wyliczenia te nie mają większego znaczenia dla stowarzyszeń oraz fundacji.
Beneficjentem rzeczywistym jest również osoba, która dysponuje więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym danej osoby prawnej. W stowarzyszeniu organem stanowiącym jest walne zebranie członków (delegatów), jednak żaden członek stowarzyszenia nie dysponuje więcej niż 25% ogólnej liczby głosów – z uwagi na minimalną liczbę członków (7 osób). W fundacji jedynym obowiązkowym organem jest zarząd. Nie można jednak wykluczyć, że w fundacji zostaną powołane inne organy, np. radę fundacji, które będą uznane za organy stanowiące – wszystko zależy od treści statutu organizacji. Jeżeli w takim organie fundacji dana osoba będzie dysponowała więcej niż 25% liczby głosów (np. przy organie 3-osobowym), wówczas należy ją wpisać do rejestru.
Kto zatem może zostać uznany za beneficjenta rzeczywistego w interesujących nas organizacjach?
Z pewnością mogą to być członkowie zarządu, którzy mogą zarówno reprezentować stowarzyszenie lub fundację na zewnątrz, jak i podejmować decyzje mające decydujący wpływ na działalność tych organizacji. Osobami, które mogą zostać uznane za beneficjentów rzeczywistych są również prokurenci i pełnomocnicy, którzy reprezentują stowarzyszenia i fundacje na zewnątrz. W fundacji taką osobą może być również fundator, jeżeli statut przyznaje mu kompetencje do sprawowania kontroli nad działalności organizacji. Nie można również wykluczyć również, że za beneficjentów rzeczywistych zostaną uznani członkowie organów kontroli wewnętrznej, np. rady fundacji lub komisji rewizyjnej w stowarzyszeniu. Jeszcze raz podkreślam, że wszystko zależy od kompetencji, które przyznano danym osobom w statucie.
4. KIEDY WESZŁY W ŻYCIE NOWE PRZEPISY?
Przepisy dotyczące obowiązku zgłoszenia beneficjentów rzeczywistych przez stowarzyszenia i fundacje wchodzą w życie 31 października 2021 roku, czyli 6 miesięcy po opublikowaniu zmian w Dzienniku Ustaw. Istniejące organizacje miały natomiast czas do 31 stycznia 2022 roku, by zgłosić beneficjentów do rejestru.
Niezależnie od tego należy pamiętać o aktualizacji danych w rejestrze. Zgłoszenia aktualizacyjnego należy dokonać w terminie:
- 14 dni od wpisania zmiany danych w Krajowym Rejestrze Sądowym albo
- 14 dni od dokonania zmiany, jeżeli dla jej skuteczności nie jest potrzebny wpis do Krajowego Rejestru Sądowego.
Dodatkowo nowoutworzone organizacje muszą pamiętać o dokonaniu zgłoszenia w terminie 14 dni od wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
5. KARY ZA NIEDOPEŁNIENIE OBOWIĄZKÓW
Oczywiście nie ma obowiązku bez sankcji za niezastosowanie się do przepisów ustawy. Zgodnie z przepisami zmienionej ustawy: podmioty, które nie dopełnią obowiązku zgłoszenia lub aktualizacji danych albo podadzą nieprawidłowe dane, podlegają karze pieniężnej do wysokości jednego miliona złotych. Oczywiście jest to kwota maksymalna, jednak warto pamiętać o możliwości nałożenia mniejszych kar.
6. JAK ZGŁOSIĆ BENEFICJENTA RZECZYWISTEGO?
Zgłoszenie jest bezpłatne i odbywa się na stronie rejestru. Dokonywane jest w formie dokumentu elektronicznego z wykorzystaniem podpisu elektronicznego lub podpisu potwierdzonego profilem zaufanym ePUAP.
Instrukcję „krok po kroku” znajdziesz w artykule na świetnym portalu www.ngo.pl (link do artykułu). Wyjaśnione zostały tam praktyczne aspekty tworzenia zgłoszenia, dlatego nie chcę powielać opublikowanych tam treści. Zachęcam do zapoznania się z wyżej wskazanym wpisem.
POMOC PRAWNA
Możesz skontaktować się ze mną mailowo lub telefonicznie
Możesz również wysłać wiadomość korzystając z formularza kontaktowego
